Öz
Amaç:
Miyofasiyal ağrı sendromu (MAS) kas-iskelet sistemini etkileyen, yaygın görülen kronik ağrı durumudur ve çeşitli tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Bu çalışmada, MAS’de lazer tedavisinin etkinliği araştırılmıştır.
Yöntemler:
Trapez kası üst liflerinde saptanan tetik noktalara bağlı MAS tanısı konulan 60 hasta (35 kadın, 25 erkek) çalışmamıza alındı. MAS tanısı ile tedavi programına alınmış (n=30) ve aynı tanı ile henüz tedaviye alınmamış (n=30) sıra beklemekte olan 30’ar kişilik iki grup şeklinde hasta dosyaları değerlendirildi. Tedavi grubuna 10 gün boyunca, günde bir kez 12 dakika süreyle LED galyum-alüminyum-arsenid 1,6 W, 808 nm dalga boyunda diyod lazer tedavisi ve egzersiz tedavisi verilirken, kontrol grubuna ise sadece egzersiz tedavisi uygulandı. Olguların istirahat ve aktivite sırasındaki ağrı düzeyi vizüel analog skala (VAS) ile; ağrı şiddeti ve hassasiyetini algometrik ölçüm ve 0-5 Likert skalası; hastaların fonksiyonel durumu Boyun ağrısı ve Dizabilite skalası (Neck Pain and Disability scale-NPADS) ve hastaların yaşam kalitesi Short Form-36 (SF-36) kullanılarak değerlendirildi. Tüm bu testler her iki grupta tedavi öncesi, tedavi sonrası ve tedavi sonrası 1. ayda kaydedilerek tedavinin etkinliği incelendi.
Bulgular:
Olguların yaş ortalaması tedavi grubunda 33,4±10,5 iken, kontrol grubunda 36,1±10,6 idi. Kontrol grubu ve lazer grubunda hastaların demografik veriler arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Tedavi grubunda 15. gün ve 30. gün VAS istirahat skoru, VAS aktivite skoru, 0-5 Likert skalası ve NPADS skoru kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu. Tedavi grubunda 15. gün ve 30. gün algometrik ölçüm skoru ve SF-36 skoru kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu.
Sonuç:
Bu çalışmada MAS tedavisinde konvansiyonel lazer tedavisi uygulamasının istirahat ve aktivite sırasındaki ağrı yakınmalarına etkili olduğu, bunun yanında tetik nokta hassasiyetini azalttığı ve tetik nokta üzerindeki basınç ağrı eşiğini artırdığı görülmektedir
Anahtar Kelimeler: Egzersiz, lazer tedavisi, miyofasiyal ağrı sendromu
BULGULAR
Kontrol grubu ve lazer grubunda hastaların yaş, cinsiyet dağılımı, boy, kilo ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (). Kontrol grubu ve lazer grubunda tedavi öncesi VAS istirahat skoru, VAS aktivite skoru, algometrik ölçüm, 0-5 Likert skalası, NPADS, SF-36 mental ve fiziksel komponent skoru anlamlı (p>0,05) farklılık göstermemiştir. Lazer grubunda tedavi sonrası ikinci hafta ve birinci ay VAS istirahat ve aktivite skoru, algometrik ölçüm, 0-5 Likert skalası, NPADS, SF-36 mental ve fiziksel komponent skoru kontrol grubundan anlamlı olarak düşüktü saptandı (). Lazer grubunda tedavi sonrası ikinci hafta ve birinci ay algometrik ölçüm, SF-36 mental ve fiziksel komponent skoru kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek saptandı ().
SONUÇ
Lazer tedavisinde tetik noktaların kaybolmasında şu mekanizmaların etkili olduğunu düşünmekteyiz: 1) Mikrosirkülasyonu düzenleyerek doku oksijenlemesini artırarak dokuların metabolik etkilerinde normalleşmesine, 2) endojen opioidler ve endorfin seviyeleri artırarak ağrının kapı kontrol mekanizmasını etkilemesinde. Terapötik etkinliğin uzun süreli devam ettirilebilmesi için hastalarda mevcut olan devam ettirici faktörlerin ortadan kaldırılması, postür eğitimi anlatılması, gergin ve kısa kaslara germe ve zayıf kaslara güçlendirmeyi içeren egzersiz eğitimleri büyük önem taşımaktadır. Öte yandan, MAS’li hastalarda kullanılacak lazer tedavisinin optimal dozunu, süresini ve frekans sayısını belirlemek için yapılmış çeşitli çalışmalar vardır. Özellikle süresi, frekansı ve optimal etkili tedavi dozajları açısından lazer uygulaması için standart bir kılavuz bulunmadığından optimal doz ve tedavi süresini belirlemek için daha büyük hasta grupları ve daha uzun takip ile daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Etik Komite Onayı: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Değerlendirme Kurulu’ndan etik onayı alınmıştır (karar no: 1001, tarih: 26.05.2017).
Hasta Onamı: Hastaların tamamından tedaviye başlamadan önce aydınlatılmış onamları alındı.
Dipnotlar
Hakem Değerlendirmesi: Editörler kurulu ve editörler kurulu dışında olan kişiler tarafından değerlendirilmiştir.
Yazar Katkıları: Konsept - N.Ö., N.S.Ç., A.A.; Dizayn - N.Ö., N.S.Ç., N.A., A.A., E.A.; Veri Toplanması ve/veya İşlemesi - N.Ö., N.S.Ç., A.A., E.A.; Analiz ve/veya Yorum - N.Ö., N.A., E.A.; Literatür Taraması - N.Ö., N.S.Ç., N.A., E.A.; Yazıyı Yazan - N.Ö.
Çıkar Çatışması: Yazarların beyan edecek çıkar çatışması yoktur.
Finansal Destek: Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.
Kaynakça
Vázquez-Delgado E, Cascos-Romero J, Gay-Escoda C. Myofascial pain syndrome associated with trigger points: a literature review. (I): epidemiology, clinical treatment and etiopathogeny. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2009; 14: e494-8.
Hong CZ, Simons DG. Pathophysiologic and electrophysiologic mechanisms of myofascial trigger points. Arch Phys Med Rehabil 1998; 79: 863-72.
Grayston R, Czanner G, Elhadd K, Goebel A, Frank B, Üçeyler N, et al. A systematic review and meta-analysis of the prevalence of small fiber pathology in fibromyalgia: Implications for a new paradigm in fibromyalgia etiopathogenesis. Semin Arthritis Rheum 2019; 48: 933-40.
Alexander J, Black A. Pain mechanisms and the management of neuropathic pain. Curr Opin Neurol Neurosurg 1992; 5: 228-34.
Bron C, de Gast A, Dommerholt J, Stegenga B, Wensing M, Oostendorp RA. Treatment of myofascial trigger points in patients with chronic shoulder pain: a randomized, controlled trial. BMC Med 2011; 9: 8.
Moraska AF, Schmiege SJ, Mann JD, Butryn N, Krutsch JP. Responsiveness of Myofascial Trigger Points to Single and Multiple Trigger Point Release Massages: A Randomized, Placebo Controlled Trial. Am J Phys Med Rehabil 2017; 96: 639-45.
Hakgüder A, Birtane M, Gürcan S, Kokino S, Turan FN. Efficacy of low level laser therapy in myofascial pain syndrome: an algometric and thermographic evaluation. Lasers Surg Med 2003; 33: 339-43.
Munguia FM, Jang J, Salem M, Clark GT, Enciso R. Efficacy of low-level laser therapy in the treatment of temporomandibular myofascial pain: a systematic review and meta-analysis. J Oral Facial Pain Headache 2018; 32: 287-97.
Mansourian A, Pourshahidi S, Sadrzadeh-Afshar MS, Ebrahimi H. A comparative study of low-level laser therapy and transcutaneous electrical nerve stimulation as an adjunct to pharmaceutical therapy for myofascial pain dysfunction syndrome: a randomized clinical trial. Front Dent 2019; 16: 256-64.
Simons DG, Travell JG, Simons LS. General Overview. In: Johnson EP, editor. Myofascial Pain and Dysfunction: The Trigger Point Manual. 2nd ed. Baltimore: Williams & Wilkins, 1999: 11-89.
Dixon JS, Bird HA. Reproducibility along a 10 cm vertical visual analogue scale. Ann Rheum Dis 1981; 40: 87-9.
Treaster D, Marras WS, Burr D, Sheedy JE, Hart D. Myofascial trigger point development from visual and postural stressors during computer work. J Electromyogr Kinesiol 2006; 16: 115-24.
Fischer AA. Documentation of myofascial trigger points. Arch Phys Med Rehabil 1988; 69: 286-91.
De Meulemeester KE, Castelein B, Coppieters I, Barbe T, Cools A, Cagnie B. Comparing trigger point dry needling and manual pressure technique for the management of myofascial neck/shoulder pain: a randomized clinical trial. J Manipulative Physiol Ther 2017; 40: 11-20.
Çelik D, Çoban Ö. Short Form Health Survey version-2.0 Turkish (SF-36v2) is an efficient outcome parameter in musculoskeletal research. Acta Orthop Traumatol Turc 2016; 50: 558-61.
Borg-Stein J, Simons DG. Focused review: myofascial pain. Arch Phys Med Rehabil. 2002; 83(3 Suppl 1): S40-7, S48-9.
Yunus MB. Research in fibromyalgia and myofascial pain syndromes. Current status, problems and future directions. J. Musculoskeletal Pain 1993; 1: 23-41.
Kavadar G, Çağlar N, Özen Ş, Tütün Ş, Demircioğlu D. Efficacy of conventional ultrasound therapy on myofascial pain syndrome: a placebo controlled study. Agri 2015; 27: 190-6.
Khalighi HR, Mortazavi H, Mojahedi SM, Azari-Marhabi S, Moradi Abbasabadi F. Low level laser therapy versus pharmacotherapy in improving myofascial pain disorder syndrome. J Lasers Med Sci 2016; 7: 45-50.
de Souza RC, de Sousa ET, Scudine KG, Meira UM, de Oliveira E Silva EM, Gomes AC, et al. Low-level laser therapy and anesthetic infiltration for orofacial pain in patients with fibromyalgia: a randomized clinical trial. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2018; 23: e65-71.
Nice DA, Riddle DL, Lamb RL, Mayhew TP, Rucker K. Intertester reliability of judgments of the presence of trigger points in patients with low back pain. Arch Phys Med Rehabil 1992; 73: 893-8.
Hua NK, Van der Does E. The occurrence and inter-rater reliability of myofascial trigger points in the quadratus lumborum and gluteus medius: a prospective study in non-specific low back pain patients and controls in general practice. Pain 1994; 58: 317-23.
Jaeger B, Reeves JL. Quantification of changes in myofascial trigger point sensitivity with the pressure algometer following passive stretch. Pain 1986; 27: 203-10.
Abu Taleb W, Rehan Youssef A, Saleh A. The effectiveness of manual versus algometer pressure release techniques for treating active myofascial trigger points of the upper trapezius. J Bodyw Mov Ther 2016; 20: 863-9.
Esenyel M, Caglar N, Aldemir T. Treatment of myofascial pain. Am J Phys Med Rehabil 2000; 79: 48-52.
Delaney GA, McKee AC. Inter- and intra-rater reliability of the pressure threshold meter in measurement of myofascial trigger point sensitivity. Am J Phys Med Rehabil 1993; 72: 136-9.
Bicer A, Yazici A, Camdeviren H, Erdogan C. Assessment of pain and disability in patients with chronic neck pain: reliability and construct validity of the Turkish version of the neck pain and disability scale. Disabil Rehabil 2004; 26: 959-62.
Ilter L, Dilek B, Batmaz I, Ulu MA, Sariyildiz MA, Nas K, et al. Efficacy of pulsed and continuous therapeutic ultrasound in myofascial pain syndrome: a randomized controlled study. Am J Phys Med Rehabil 2015; 94: 547-5.
Kuan TS. Current studies on myofascial pain syndrome. Curr Pain Headache Rep 2009; 13: 365-9.
Uemoto L, Nascimento de Azevedo R, Almeida Alfaya T, Nunes Jardim Reis R, Depes de Gouvêa CV, Cavalcanti Garcia MA. Myofascial trigger point therapy: laser therapy and dry needling. Curr Pain Headache Rep 2013; 17: 357.
Simunovic Z. Low level laser therapy with trigger points technique: a clinical study on 243 patients. J Clin Laser Med Surg 1996; 14: 163-7.
Király M, Bender T, Hodosi K. Comparative study of shockwave therapy and low-level laser therapy effects in patients with myofascial pain syndrome of the trapezius. Rheumatol Int 2018; 38: 2045-52.
Gur A, Sarac AJ, Cevik R, Altindag O, Sarac S. Efficacy of 904 nm gallium arsenide low level laser therapy in the management of chronic myofascial pain in the neck: a double-blind and randomize-controlled trial. Lasers Surg Med 2004; 35: 229-35.
Altan L, Bingöl U, Aykaç M, Yurtkuran M. Investigation of the effect of GaAs laser therapy on cervical myofascial pain syndrome. Rheumatol Int 2005; 25: 23-7.
Gross AR, Dziengo S, Boers O, Goldsmith CH, Graham N, Lilge L, et al. Low Level Laser Therapy (LLLT) for Neck Pain: A Systematic Review and Meta-Regression. Open Orthop J 2013; 7: 396-419.
