Öz
Amaç:
Santral puberte prekoks (SPP) kızlarda sekiz yaşından önce hipotalamus-hipofiz-gonad ekseninin aktive olmasına bağlı olarak sekonder seks karakterlerinin gelişmesi olarak tanımlanmaktadır. Prematür telarş (PT) ise kızlarda pubertenin diğer bulguları olmaksızın izole meme gelişimidir. Çalışmamızda PT ve SPP ayırıcı tanısında kullanılan klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler:
Çalışmaya çocuk endokrinolojisi polikliniğimize Aralık 2015-Aralık 2019 tarihleri arasında 8 yaşından önce başlayan meme büyümesi şikayeti ile başvurmuş ve SPP ya da PT tanısı konmuş kız çocuklar dahil edildi. Retrospektif olarak hastaların takvim yaşı, kemik yaşı, kemik yaşı/takvim yaşı oranı, antropometrik değişkenleri, puberte evreleri, lüteinize edici hormon (LH), folikül stimüle edici hormon (FSH) ve östrodiol düzeyleri, over ve uterus volümleri incelendi.
Sonuç:
Çalışmamızda SPP’li olgularımızın PT’li yaşıtlarından daha uzun boylu olduklarını, daha yüksek LH, FSH ve östrodiol düzeylerine, daha büyük over ve uterus volümlerine sahip olduklarını, kemik yaşlarının daha ileri ve kemik yaşı/takvim yaşı oranlarının daha yüksek olduğunu, ayırıcı tanıda en önemli parametrenin bazal LH düzeyi olduğu saptanmıştır.
Bulgular:
Çalışmaya %53,8’i (n=35) PT, %46,2’si (n=30) SPP tanısı almış 65 kız hasta dahil edildi. İki grup arasında boy standart sapma (SS) değerleri (p=0,008), bazal LH, FSH ve östrodiol düzeyleri (sırasıyla p=0,029, p=0,008, p=0,011), sağ ve sol over ve uterus volümleri (sırasıyla p=0,030, p=0,008, p=0,039), kemik yaşı (p=0,003) ve kemik yaşı/takvim yaşı oranları (p=0,024) arasında farklılık saptandı. SPP ve PT ayırıcı tanısında kullanılan parametrelerin önemlilik sırası bazal LH düzeyi, over volümü, boy SS değeri, östrodiol düzeyi olarak bulundu.
Anahtar Kelimeler: Puberte prekoks, meme, puberte, kız çocukları, sekonder seks karakterleri, ayırıcı tanı
BULGULAR
Çalışmaya %53,8’i (n=35) PT, %46,2’si (n=30) SPP tanısı almış 65 kız hasta dahil edildi. Olguların ortalama yaşları PT tanılı hastalarda 7,00±0,61 yıl (5,91-7,90), SPP tanılı hastalarda 7,19±0,76 yıl (5,10-7,91) olup, iki grubun ortalama yaşları arasında istatistiksel olarak fark saptanmadı (p=0,285).
PT tanısı alan hastaların tümü (n=35) meme büyümesi şikayetiyle başvururken, SPP tanılı hastaların %73,3’ü meme büyümesi (n=22), %16,7’si (n=5) pubik kıllanma, %6,7’si (n=2) pubik ve aksiller kıllanma, %3,3’ü (n=1) meme büyümesi ve pubik kıllanma birlikteliği şikayetiyle başvurmuştu. Başvuru şikayetleri açısından iki grup arasında istatistiksel olarak da fark saptandı (p=0,001).
Her iki grupta da ortanca (medyan) puberte evresi 2 (2-3) olup, PT tanısı alan olguların hiçbirinde pubik ya da aksiller kıllanma saptanmadı. SPP tanılı hastaların ise %36,6’sında (n=11) pubik, %26,6’sında (n=8) aksiller kıllanma eşlik etmekteydi. İki grup arasında puberte evresi açısından istatistiksel olarak farklılık saptanmadı (p=0,385). Olguların antropometrik özellikleri ’de, laboratuvar ve radyolojik özellikleri ’de gösterilmiştir.
SPP ve PT ayırıcı tanısında kullanılan parametrelerden bazal LH düzeyi, over volümü, boy SS değeri ve östrodiol düzeyi; Hosmer ve Lemeshow testi göz önüne alındığında lojistik regresyon için uygun ve istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0,05) ().
SONUÇ
Erken meme gelişimi ile başvuran kızlarda bazal LH düzeyi HHG eksen aktivasyonunu göstermede ve SPP tanısında kullanılabilecek en önemli parametredir. Antropometrik ölçümler, pelvik USG ile saptanan over ve uterus volümleri, ileri kemik yaşı ve artmış kemik yaşı/takvim yaşı oranı gibi klinik bulgular, laboratuvar bulgularına ek olarak SPP ve PT’nin ayırıcı tanısında kullanılabilecek destekleyici verilerdir. Bununla birlikte, laboratuvar bulguların klinik bulguları destekleyici değişkenler olduğu ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Etik Komite Onayı: Çalışma Helsinki İlkeler Deklerasyonu’na uyularak gerçekleştirildi ve Hitit Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu’ndan onay alındı (karar no:194, tarih: 11.03.2020).
Hasta Onamı: Retrospektif çalışma.
Dipnotlar
Hakem Değerlendirmesi: Editörler kurulu ve editörler kurulu dışında olan kişiler tarafından değerlendirilmiştir.
Yazar Katkıları: Cerrahi ve Medikal Uygulama - H.N.P.K.; Konsept - H.N.P.K.; Dizayn - H.N.P.K.; Veri Toplama veya İşleme - İ.K.; Analiz veya Yorumlama - H.N.P.K.; Literatür Arama - H.N.P.K., İ.K.; Yazan - H.N.P.K., İ.K.
Çıkar Çatışması: Yazarlar tarafından çıkar çatışması bildirilmemiştir.
Finansal Destek: Yazarlar tarafından finansal destek almadıkları bildirilmiştir.
Kaynakça
Çayır Y, Çayır A. Birinci basamakta erken puberteli çocuğa yaklaşım. Tıp Araştırmaları Dergisi 2013; 11: 1-4.
Gönç N. Normal puberte gelişimi ve puberte prekoks. Hacettepe Tıp Dergisi 2009; 40: 164-8.
Parent AS, Teilmann G, Juul A, Skakkebaek NE, Toppari J, Bourguignon JP. The timing of normal puberty and the age limits of sexual precocity: variations around the world, secular trends, and changes after migration. Endocr Rev 2003; 24: 668-93.
Kletter GB, Klein KO, Wong YY. A pediatrician›s guide to central precocious puberty. Clin Pediatr (Phila) 2015; 54: 414-24.
Partsch CJ, Sippell WG. Treatment of central precocious puberty. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab 2002; 16: 165-89.
Berberoglu M. Precocious puberty and normal variant puberty: definition, etiology, diagnosis and current management. J Clin RePed Endo 2009; 1: 164-74.
Neyzi O, Bundak R, Gökçay G, Günöz H, Furman A, Darendeliler F, et al. Reference Values for Weight, Height, Head Circumference, and Body Mass Index in Turkish Children. J Clin Res Pediatr Endocrinol 2015; 7: 280-93.
Bundak R, Furman A, Gunoz H, Darendeliler F, Bas F, Neyzi O. Body mass index references for Turkish children. Acta Paediatr 2006; 95: 194-8.
Marshall WA, Tanner JM. Variations in the pattern of pubertal changes in girls. Arch Dis Child 1969; 44: 291-303.
Greulich WW, Pyle SI. Radiologic atlas of skeletal development of the hand and wrist. 2nd ed. Standford (CA): Stanford University Press 1959.
Giabicani E, Allali S, Durand A, Sommet J, Couto-Silva AC, Brauner R. Presentation of 493 consecutive girls with idiopathic central precocious puberty: a single-center study. PLoS One 2013; 8: e70931.
Kılıç A, Durmuş MS, Ünüvar E, Yıldız I, Aydın BK, Uçar A, et al. Clinical and laboratory characteristics of children referred for early puberty: preponderance in 7-8 years of age. J Clin Res Pediatr Endocrinol 2012; 4: 208-12.
Çatlı G, Erdem P, Anık A, Abacı A, Böber E. Clinical and laboratory findings in the differential diagnosis of central precocious puberty and premature thelarche. Turk Pediatri Ars 2015; 50: 20-6.
Vurallı D, Gönç EN, Özön ZA, Alikaşifoğlu A. Adequacy of basal luteinizing hormone levels in the diagnosis of central precocious puberty. Turk Pediatri Ars 2020; 55: 131-8.
Neely EK, Wilson DM, Lee PA, Stene M, Hintz RL. Spontaneous serum gonadotropin concentrations in the evaluation of precocious puberty. J Pediatr 1995; 127: 47-52.
Lee DS, Ryoo NY, Lee SH, Kim S, Kim JH. Basal luteinizing hormone and follicular stimulating hormone: is it sufficient for the diagnosis of precocious puberty in girls? Ann Pediatr Endocrinol Metab 2013; 18: 196-201.
Lee HS, Park HK, Ko JH, Kim YJ, Hwang JS. Utility of bazal luteinining hormone levels for detecting central precocious puberty in girls. Horm Metab Res 2012; 44: 851-4.
Pasternak Y, Friger M, Loewenthal N, Haim A, Hershkovitz E. The utility of basal serum LH in prediction of central precocious puberty in girls. Eur J Endocrinol 2012; 166: 295-9.
Badouraki M, Christoforidis A, Economou I, Dimitriadis AS, Katzos G. Evaluation of pelvic ultrasonography in the diagnosis and differentiation of various forms of sexual precocity in girls. Ultrasound Obstet Gynecol 2008; 32: 819-27.
Eksioglu AS, Yilmaz S, Cetinkaya S, Cinar G, Yildiz YT, Aycan Z. Value of pelvic sonography in the diagnosis of various forms of precocious puberty in girls. J Clin Ultrasound 2013; 41: 84-93.
Battaglia C, Mancini F, Regnani G, Persico N, Iughetti L, De Aloysio D. Pelvic ultrasound and color Doppler findings in different isosexual precocities. Ultrasound Obstet Gynecol 2003; 22: 277-83.
Haber HP, Wollmann HA, Ranke MB. Pelvic ultrasonography: early differentiation between isolated premature thelarche and central precocious puberty. Eur J Pediatr 1995; 154: 182-6.
Della Manna T, Setian N, Damiani D, Kuperman H, Dichtchekenian V. Premature thelarche: identification of clinical and laboratory data for the diagnosis of precocious puberty. Rev Hosp Clin Fac Med Sao Paulo 2002; 57: 49-54.
